Beoordeling van verrijkingsmateriaal voor varkens (Welfare Quality)

Achtergrond

Het Welfare Quality®protocol is ontwikkeld in het kader van een Europees project. Het meet dierenwelzijn op basis van vooral diergebonden criteria. Uitgangspunt zijn de 5 bekende ‘vrijheden voor het dier’ die samen het begrip welzijn omvatten:

  1. vrijheid (het niet hebben) van honger en dorst
  2. vrijheid van ongemak
  3. vrijheid van pijn, verwonding en ziekte
  4. vrijheid van angst en stress en
  5. vrijheid om normaal gedrag te vertonen.

Hiervan zijn 4 ‘principes’ afgeleid:

  1. normaal gedrag
  2. goede gezondheid
  3. goede voeding
  4. goede huisvesting

Uit de 4 ‘principes’ zijn dan weer 12 ‘criteria’ afgeleid. Een criterium horende bij het principe ‘normaal gedrag’ is bv. het criterium ‘exploratief gedrag’. Dit kan gebruikt worden voor het evalueren van het verrijkingsmateriaal.

Werkwijze

Voor deze methode beoordeel je de activiteiten van de dieren. De observatie van de dieren gebeurt bij voorkeur in de ochtend want dan zijn de dieren het meest actief.

Het is belangrijk dat alle dieren rechtstaan. Indien nodig klap je in je handen en wacht je 5 minuten.

Print het lege formulier af zodat je dit kan meenemen naar de stal.  De observaties doe je vanuit de voedergang. Vul de resultaten nadien in het Excel bestand in zodat je een score voor verrijking krijgt.

Per hok doe je 5 scans met een tussenpauze van 2 minuten. De beoordeling duurt ongeveer een kwartier per hok. Beoordeel minimum 5 hokken waarvan minstens  2 met vleesvarkens en 1 met biggen.

Noteer eerst het totaal aantal dieren. Tel  daarna hoeveel dieren in een hok volgende activiteiten uitvoeren:

  • Rusten <R>
  • Positief sociaal gedrag vertonen <P>: snuffelen, neuscontact maken, likken, en zacht weg bewegen van een ander dier zonder dat dit dier wegvlucht of agressief gedrag vertoont
  • Negatief sociaal gedrag vertonen <N>: agressief gedrag, inclusief bijten, of ander sociaal gedrag waarbij het verstoorde dier agressief reageert of wegvlucht
  • Het hok onderzoeken <S>: snuffelen, neuscontact maken, likken of kauwen op de hokinrichting
  • Het verrijkingsmateriaal onderzoeken <E>: spelen met of onderzoeken van stro of ander verrijkingsmateriaal
  • Ander gedrag vertonen <O>: het overige actieve gedrag zoals eten, drinken of lucht snuiven.

Formulier en excel bestand

Voorbeeld

In dit voorbeeld is de telling als volgt:

  • 3 varkens zijn in rust (R)
  • 7 varkens vertonen een positief sociaal gedrag (P)
  • 0 varkens vertonen een negatief sociaal gedrag (N)
  • 2 varkens exploreren de vloer (S)
  • 1 varken speelt met een ketting (E)
  • 2 varkens vertonen een ander gedrag (O)
Voorbeeld van een beoordeling van verrijkingsmateriaal via de methode Welfare Quality
Contacteer ons
Dienst Dierenwelzijn